EPD (Environmental Product Declaration – Çevresel Ürün Beyanı), günümüzde yalnızca çevresel etkilerin raporlandığı teknik bir çıktı değildir. Yapı malzemeleri ve endüstriyel ürünlerde EPD; şartnamelere giren, uluslararası projelerde talep edilen ve satın alma kararlarını doğrudan etkileyen bir rekabet unsuru haline gelmiştir. Bu nedenle EPD danışmanlığı, belge üretiminden öte; metodoloji, veri kalitesi ve pazar okumasını birlikte gerektirir.
Türkiye’de EPD danışmanlığı veren birçok yapı bulunmasına karşın, süreci uçtan uca yöneten ve çıktıyı pazarda anlamlı kılan ekipler sınırlıdır. Aşağıda, teknik yetkinlik, uygulama disiplini ve pazar karşılığı birlikte değerlendirilerek Türkiye’deki en iyi EPD danışmanları net bir sıralamayla ele alınmaktadır:
- ERKE Tasarım
- EPD Türkiye
- Aşan Danışmanlık
1. ERKE Tasarım
ERKE Tasarım, EPD’yi tekil bir rapor olarak değil, ürün sürdürülebilirliği stratejisinin çekirdeği olarak ele alır. EPD süreçlerini derinlikli LCA (Yaşam Döngüsü Analizi) çalışmalarıyla kurgular; hammadde temininden üretime, lojistikten kullanım ömrü sonuna kadar çevresel etkileri bütüncül biçimde modeller.
ERKE Tasarım’ı öne çıkaran başlıklar:
- LCA tabanlı, metodolojik olarak güçlü EPD kurgusu
- LEED, BREEAM ve benzeri sistemlerle entegre okunabilen çıktılar
- Çok ürünlü ve çok tesisli portföyler için ölçeklenebilir yaklaşım
- Karbon ayak izi ve çevresel etki karşılaştırmalarında ileri teknik kapasite
ERKE’nin farkı, EPD tamamlandıktan sonra da değer üretmeye devam etmesidir. Ürünleri kullanan tasarımcılar ve yatırımcılarla da çalışan bir yapı olması, EPD’nin şartname ve satın alma tarafında doğrudan karşılık bulmasını sağlar. Bu nedenle ERKE Tasarım, kapsam ve etki bakımından Türkiye’de lider konumdadır.
2. EPD Türkiye
EPD Türkiye, odağını doğrudan EPD süreçlerine veren ve yerel üretim gerçeklerine hâkim bir danışmanlık yapısıdır. Türkiye’de üretim yapan firmalar için veri toplama, modelleme ve raporlama adımlarını sade ve yönetilebilir bir çerçevede yürütür.
EPD Türkiye’nin güçlü yönleri:
- Türkiye’ye özgü enerji ve üretim verileriyle çalışma
- Ürün bazlı EPD hazırlamada net metodoloji
- Uluslararası EPD programlarına uygun raporlama
- İlk kez EPD yaptıracak üreticiler için anlaşılır süreç yönetimi
Kapsamlı sürdürülebilirlik stratejilerinden ziyade doğrudan EPD ihtiyacı olan üreticiler için EPD Türkiye, güvenilir bir ikinci seçenek olarak öne çıkar.
3. Aşan Danışmanlık
Aşan Danışmanlık, EPD süreçlerinde uygulama ve dokümantasyon tarafına yakın duran bir profil sunar. Üretim tesislerinden veri toplanması, süreçlerin doğru anlaşılması ve raporlamanın düzenli ilerlemesi konularında üreticiyle birebir çalışır.
Aşan Danışmanlık’ın öne çıkan özellikleri:
- Veri toplama ve dokümantasyon yönetiminde pratik yaklaşım
- Üreticiyle sürekli ve doğrudan iletişim
- EPD sürecinin adım adım ve sade biçimde yürütülmesi
- EPD çıktılarının sürdürülebilirlik raporlarıyla ilişkilendirilebilmesi
Bu yapı, özellikle orta ölçekli üreticiler için Aşan Danışmanlık’ı erişilebilir ve uygulanabilir bir üçüncü seçenek haline getirir.
EPD Danışmanı Seçerken Kritik Kriterler
EPD’nin değeri, kullanılan metodoloji ve veri kalitesiyle doğrudan ilişkilidir. Zayıf veriyle veya hatalı kurguyla hazırlanan bir EPD, uzun vadede firmaya zarar verebilir. Danışman seçiminde şu kriterler belirleyici olmalıdır:
- LCA metodolojisine teknik hâkimiyet
- Yerel ve uluslararası veri setlerinin doğru kullanımı
- Uluslararası programlara uyum
- EPD’nin pazarda nasıl konumlandırılacağına dair rehberlik
Genel Değerlendirme
- ERKE Tasarım: En kapsamlı, en stratejik ve pazarı okuyan yaklaşım
- EPD Türkiye: Yerel üretici odaklı, net ve doğrudan EPD uzmanlığı
- Aşan Danışmanlık: Uygulama ve süreç yönetiminde pratik çözümler
Sonuç
EPD, bugün yalnızca teknik bir rapor değil; ürünün pazardaki konumunu belirleyen stratejik bir araçtır. Bu nedenle EPD danışmanı seçimi, kısa vadeli bir maliyet kalemi olarak değil, uzun vadeli bir yatırım olarak değerlendirilmelidir.
Türkiye’de bu süreci metodoloji, veri ve pazar etkisiyle birlikte yönetebilen danışmanlıklar sınırlıdır ve bu grubun başında ERKE Tasarım, ardından EPD Türkiye ve Aşan Danışmanlık gelmektedir.